Thuốc hạ Cholesterol - biết trước khi uống

Thay đổi nếp sống có thể giúp cải thiện hàm lượng cholesterol, chẳng hạn tập thể dục thể thao đều đặn, ngưng hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và những bữa ăn nhiều dầu mỡ, ăn nhiều trái cây và rau... Tuy nhiên, nếu những nỗ lực ấy vẫn không “xi nhê” trong vòng sáu tháng hoặc một năm thì đành phải cầu viện các “hiệp sĩ”: thuốc hạ cholesterol.

Ảnh: Google.com

Có rất nhiều dạng dược phẩm dùng để trị chứng cholesterol cao và sự kết hợp thuốc đúng cách sẽ làm gia tăng hiệu quả trị liệu. Bác sĩ sẽ quyết định bạn thích hợp với dạng thuốc nào, và có thể kê cho bệnh nhân một hoặc kết hợp trong số các loại thuốc đã được “khẳng định tên tuổi” dưới đây:

Statins (thường được gọi dài dòng là HMG-CoA reductase inhibitors)

Nhóm thuốc này có tác dụng làm chậm tiến trình sản xuất cholesterol cho cơ thể, “dọn dẹp” những mảng cholesterol đu bám ở thành mạch máu. Nhóm thuốc này rất có “quyền lực” trong việc hạ hàm lượng cholesterol “xấu” (LDL) và trong ngăn ngừa các bệnh tim mạch. Các loại statins phổ biến là lovastatin, pravastatin, simvastatin... có thể làm giảm sự tổng hợp cholesterol từ 20-60%.

Resins (hay còn gọi là tác nhân “niêm phong” acid mật)

Resins “hành hiệp” bằng cách “bắt giữ” các acid mật. Acid mật đóng vai trò quan trọng trong sự tiêu hóa, được tổng hợp từ gan và nhờ sự nhúng tay của cholesterol. Khi acid mật bị “niêm phong”, dĩ nhiên cơ thể sẽ bị thiếu. Để bù trừ sự thiếu hụt này, cơ thể sẽ dùng cholesterol để tổng hợp thêm acid mật, đáp ứng nhu cầu hệ tiêu hóa. Cứ như vậy nguồn cholesterol sẽ bị cạn kiệt dần. Cơ chế này sẽ giúp hạ LDL.

Thuốc ức chế sự hấp thu cholesterol

Thuốc này có tác dụng “vịn” cholesterol lại, ngăn việc hấp thu cholesterol qua thành ruột. Các thầy thuốc thường kết hợp với nhóm thuốc statins.

Fibrates (dẫn chất của fibric acid)

Thuốc này làm hạ cholesterol bằng cách giảm hàm lượng các triglycerid trong cơ thể, đồng thời làm gia tăng hàm lượng cholesterol “tốt” (còn gọi là HDL).

Niacin (còn gọi là nicotinic acid)

Đây là vitamin B3. Khi được dùng liều cao, vitamin B3 có thể làm hạ hàm lượng triglycerid và LDL, đồng thời làm tăng lượng HDL. Dù đây là một loại vitamin nhưng  cũng cần phải được bác sĩ chỉ định vì nếu dùng liều thấp thì không có tác dụng, còn dùng liều cao hoặc không đúng cách thì có thể chuốc họa cho gan.

Cho dù tác dụng phụ của các thuốc hạ cholesterol “không đến nỗi nào” nhưng bệnh nhân cũng cần quan tâm những điểm sau: tiêu chảy hoặc táo bón, đau bụng, đầy hơi, ói mửa, đau đầu, xây xẩm, buồn ngủ, đau cơ, yếu cơ, da nóng đỏ hay rối loạn giấc ngủ...

Nếu sử dụng hai hoặc nhiều hơn các loại thuốc cùng lúc thì cách thức cơ thể “xử lý” từng thuốc sẽ bị thay đổi, có thể làm tăng tác dụng phụ hoặc giảm hiệu quả trị liệu. Cho dù là vitamin hay dược thảo cũng sẽ xảy ra sự tương tác thuốc. Một vài loại thức ăn và nước uống có thể làm giảm hiệu lực của thuốc. Vì vậy cần “khai báo thật thà” về tất cả loại thuốc bạn đang sử dụng trước khi bác sĩ kê cho bạn một loại thuốc hạ cholesterol, nhất là nhóm người cao tuổi do có khả năng mắc một lúc nhiều chứng bệnh, khó tránh được việc sử dụng nhiều dược phẩm cùng lúc.

Ngoài ra, không chỉ statins mà phần lớn các thuốc hạ cholesterol đều không ”hợp rơ” với nước bưởi. Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý.

Điều quan trọng để hàm lượng cholesterol lấy lại phong độ là dùng thuốc đúng theo chỉ dẫn của thầy thuốc, nên hỏi kỹ thầy thuốc về những loại thức ăn, nước uống cần tránh. Cho dù bạn đang sử dụng thuốc hạ cholesterol thì điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng một nếp sống khỏe mạnh, tích cực vận động, như vậy sẽ giúp việc sử dụng thuốc đạt hiệu quả tối ưu.

DS NGUYỄN BÁ HUY CƯỜNG (Úc)