Bất thường tinh hoàn ở các bé trai

Nhu cầu đưa con đi khám thường chỉ trở nên bức bách khi các bé trai tới tuổi vị thành niên, và bắt đầu cảm thấy rằng điều khiếm khuyết này làm giảm cái "chất đàn ông" của mình.

"Ba tinh hoàn"

Ngay từ những tháng đầu khi còn là bào thai, tinh hoàn đã hình thành và ngày càng phát triển. Lúc đầu nó nằm trong ổ bụng, ở vùng hông. Sau đó, tinh hoàn di chuyển dần xuống, chui ra khỏi ổ bụng để xuống an vị trong bọc bìu. Khi chui ra khỏi ổ bụng, nó đẩy cả màng phúc mạc theo để tạo nên màng tinh hoàn (bao quanh tinh hoàn). Trên đường đi xuống bìu, đôi khi một ít tổ chức màng bụng còn sót lại ở dọc thừng tinh có thể tạo nên bọc nước gọi là nang thừng. Nang này có đường kính 1-2 cm. Nếu đã có đủ hai tinh hoàn trong bìu và nang nằm thấp dưới lỗ bẹn, trẻ có thể bị chẩn đoán nhầm là có 3 tinh hoàn. Với sự cố này, chỉ cần phẫu thuật là mọi việc sẽ ổn.

Tinh hoàn ẩn

Trẻ vẫn có đủ tinh hoàn nhưng cơ quan này không xuất hiện trong bọc bìu mà ẩn lại ở một chỗ nào đó trên đường từ bụng xuống bìu. Tinh hoàn ẩn một bên hay gặp hơn nhiều so với ẩn 2 bên. Xảy ra 2 trường hợp:

• Tinh hoàn nằm thấp (ở bẹn hay trên nếp bẹn) thường dễ sờ thấy, nhất là ở những người gầy. Khi ho hoặc rặn, nó có thể tụt xuống một đoạn, tụt xuống một lát rồi lại co lên.
• Tinh hoàn ẩn cao hơn thường khó sờ thấy. Muốn chẩn đoán chính xác phải siêu âm hay chụp cắt lớp.

Nếu các xét nghiệm này cũng không tìm thấy gì thì bệnh nhân được chẩn đoán là không có tinh hoàn.

Tinh hoàn ẩn sẽ không sản xuất được tinh trùng vì nó nằm trong bụng, nơi nhiệt độ lên tới 37 độ C (cao hơn nhiệt độ trong bìu 2-3 độ). Nó cũng dễ bị ung thư hay bị xoắn:

• Nguy cơ ung thư hóa ở tinh hoàn ẩn cao hơn rất nhiều so với tinh hoàn nằm trong bìu. 
• Ẩn càng cao thì nguy cơ này càng tăng: Tinh hoàn ẩn trong ổ bụng dễ bị ung thư gấp 4 lần so với tinh hoàn ẩn ở bẹn.

Các bất thường của "hạt giống" cần được phát hiện và điều trị sớm. Điều trị nội khoa bằng thuốc có thể giúp đưa 45% tinh hoàn ẩn ở ống bẹn xuống bìu, và đưa 20% tinh hoàn ẩn trong ổ bụng xuống nơi cần.

Nếu điều trị nội khoa không kết quả, cần mổ để kéo tinh hoàn xuống bìu. Tốt nhất là nên mổ cho trẻ trước 11 tuổi.

Bác sĩ Nguyễn Bá Phiên 
(Sức khỏe & Đời sống)