Hăm tã

Hăm tã là một chứng ngoài da tác động lên một vùng thường được tã lót che kín, và chứng này có thể xảy tới dù tả lót được sử dụng làm bằng vải hay thuộc loại dùng một lần rồi bỏ. Lớp da có thể hơi đỏ, hoặc nứt nẻ và tấy đỏ với những đốm có mủ. Có nhiều lý do gây ra chứng hăm tã, nhưng thông thường nhất là do nước tiểu và phân để cho tiếp xúc với da quá lâu. Các vi khuấn trong phân em bé tiêu huỷ nước tiểu và giải phóng ammoniac, là một chất kích thích mạnh. (Các vi khuẩn này sinh sống hợp nhất trong môi trường kiềm, và bởi vì phân những trẻ bú bình có tính kiềm - khác phân của trẻ bú mẹ có tính acid - các trẻ bú bình dễ có nguy cơ bị hăm tả do ammoniac hơn). Trong những trường hợp như thế, chứng ban khởi sự xung quanh bộ phận sinh dục, và nếu để nguyên không chữa trị, lớp da trở nên căng bóng và có thể sinh ra mụn mủ. Luôn luôn có mùi ammoniac khai nồng bốc lên từ tả lót. Chứng hăm tã cũng có thể do tắm em bé xong lau không khô. Trong những trường hợp như vậy, chứng hăm tã thường chỉ xuất hiện ở những ngấn da ở phía trên đùi.

Nếu chứng hăm bao phủ phần lớn vùng có quấn tã, mà bạn lại dùng tã lót bằng vải, thì chứng hăm tả có thể là do phản ứng dị ứng với các hóa chất trong bột giặt đã sử dụng để giặt giũ, hoặc là với thuốc tẩy vải. Phản ứng này là một dấu hiệu sớm của một dạng chàm eczema, gọi là eczema dị ứng.

Một chứng ban mà khởi sự từ chung quanh hậu môn và lan ra mông và tới đùi có thể không phải là hăm tã tí nào mà là một tình trạng nhiễm nấm gọi là bị đẹn (hay tưa).

Bệnh có nghiêm trọng không?

Hăm tã không nghiêm trọng có thể đề phòng được dễ dàng và chữa được tại nhà.

Triệu chứng có thể gặp:

• Da đỏ vùng quấn tã
• Da đỏ khởi sự chung quanh bộ phận sinh dục và đi kèm với mùi ammoniac nồng nặc.
• Da chăng, mỏng như giấy lấm tấm đốm đỏ, ở giữa có mủ.
• Chứng da đỏ khởi sự chung quanh hậu môn và lan ra mông và tới đùi.

Việc gì phải làm trước tiên?

1. Một khi  bạn để ý thấy đít em bé đỏ, bạn hãy rửa đít cho cháu bằng nước ấm và thấm khô kỹ càng. Bạn hãy thoa nhiều kem bảo vệ, như pomat Oxid kẽm, để đề phòng nước tiểu làm da tấy đỏ.

2. Năng thay tã và rửa đít cho em bé (ít nhất hai tới ba giờ một lần và ngay sau mỗi lần đi cầu). Khi nào có thể được, bạn hãy để hở đít cho cháu, khỏi quấn tã.

3. Bạn nên sử dụng loại tã sài 1 lần rồi bỏ, trực tiếp với da em bé, vì loại này được thiết kế cho nước tiểu thấm xuyên qua bề dầy cái tã trong khi sát da đít em bé thì cứ còn được giữ khô.

4. Bạn dừng rắc phấn rôm quanh bộ phận sinh dục em bé. Khi ướt, phân đóng tảng và làm tấy da.

5. Bạn hãy kiểm tra trong miệng em bé. Nếu bạn thấy có những mảng trắng, bạn hãy thử chùi đi cho sạch với một chiếc khăn tay sạch. Nếu chúng để lại những mảng đỏ, rớm máu, em bé của bạn bị đẹn (tưa) miệng và chứng bệnh này đã có thể gây nên chứng hăm tã.

Có cần đi bác sĩ không?

Hãy đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt, nếu các biện pháp nêu trên không làm cho hết chứng hăm tã nổi trong vòng hai ba ngày, hoặc nếu bạn cho là con mình bị đẹn.

Bác sĩ sẽ có thể làm gì?

• Bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân của chứng hăm tã và sẽ có thể yên tâm là bạn đã sử dụng cách chữa trị tại nhà tốt nhất. Bác sĩ có thể đề nghị những cách chữa trị khác thay thế.
• Trong trường hợp chứng hăm tã trở nên nhiễm trùng, bác sĩ có thể kê toa một thuốc xức có kháng sinh.
• Nếu con bạn phát ra những triệu chứng đầu tiên của bệnh chàm eczema, bác sĩ sẽ hỏi xem bạn đã sử dụng bột giặt hay thuốc tẩy nào để giặt giũ tã lót của em bé và có thể khuyên bạn nên đổi nhãn hiệu khác nếu loại bạn đang dùng hàm chứa một thành phần sinh vật. Bác sĩ có thể kê toa một thuốc xức có cortisone để sử dụng có mức độ.
• Nếu hăm tã là do nấm đẹn, bác sĩ sẽ kê toa một thứ kem chống nấm.

Việc gì có thể làm để giúp?

• Tiếp tục năng thay tã cho em bé và luôn luôn sau mỗi lần đi cầu.
• Bạn hãy cố sử dụng quần nhựa plastic càng ít chừng nào tốt chừng nấy. Những quần loại này ngăn không cho không khí lưu thông quanh mông đít em bé.
• Hãy giặt kỹ các tã lót bằng vải của em bé. Bạn hãy làm tiệt trùng bằng cách ngâm trong dung dịch tiệt trùng, giặt tã trong nước thật nóng và giũ xả nước kỹ càng để loại bỏ mọi dấu tích thuốc tẩy và ammoniac.
• Nếu chứng hăm tã lặp đi lặp lại, bạn hãy đổi kiểu tã đang dùng từ một nhãn tã loại xài một lần rồi bỏ sang một nhãn khác, hoặc sang tã bằng vải (hay ngược lại).

(Theo Cẩm nang chăm sóc và điều trị bệnh trẻ em)