Những sai lầm thường gặp trong nuôi trẻ dưới 12 tháng tuổi

Bé Bi ăn giỏi nè!

Không phải bà mẹ nào cũng có thể hiểu hết đầy đủ và đúng đắn trong quá trình nuôi con, nhất là khi trẻ dưới 12 tháng. Có những vấn đề mà không ít người cho là hợp lý nhưng thật ra, đó lại là điều không nên. Dưới đây là những sai lầm thường gặp nhất mà các bậc cha mẹ cần biết để tránh nhằm nuôi con mạnh khỏe hơn.

1. Thay thế hoàn tòan sữa mẹ bằng sữa bột

Khi em bé vừa ra đời, họ hàng, bạn bè thường đến thăm và chúc mừng. Tất nhiên trong số quà mang đến có những hộp sữa bột, sữa ngoại đắt tiền dành cho con cua bạn. Thế là các bà mẹ rất dễ dàng cho con mình ngưng bú mẹ để chuyển qua bú sữa bột. Và, các bà mẹ không thể hình dung những khó khăn phía trước trong chuyện này. Trước hết nếu bé chịu bú sữa bột thì chỉ vài ba ngày là hết một hộp sữa, và mỗi tháng cần đến 5-6 hộp sữa. Tiền bạc theo đó mà tự hao hụt. Nhưng đó mới là chuyện nhỏ. Khi bé uống sữa bột, biết bao chuyện phiền phức xảy ra cho bé như ộc sữa, tiêu chảy, táo bón,… đến lúc đó cả nhà cuống cả lên.

Trong khi đó, sữa mẹ là thức ăn tốt nhất, thích hợp nhất của trẻ vì có đầy đủ chất dinh dưỡng, chứa nhiều kháng thể giúp trẻ chống lại các bệnh nhiễm khuẩn, dễ tiêu và không tốn công… pha chế. Đó là chưa kể, khi cho con bú sữa mẹ, tình cảm giữa mẹ và con càng thêm khắng khít, quyến luyến hơn. Nếu phải đi làm, các bà mẹ cũng nên cho con bú sữa mẹ vào ban đêm. Còn như gặp phải khó khăn trong việc cho con bú sữa mẹ thì nên đến bác sĩ để được giúp đỡ, hướng dẫn cụ thể.

2. Pha sữa với bột hoặc nước cháo

Khi bú sữa pha với bột hoặc nước cháo, bé rất dễ bị sình bụng, khó tiêu, nhất là khi bé dưới 6 tháng tuổi, vì ở tuổi này, cơ thể bé chưa tạo được men tiêu hóa tinh bột. Chỉ nên pha sữa bột với nước sôi khoảng 60C, theo đúng tỉ lệ ghi trong hướng dẫn sử dụng sữa.

3. Cho bé ăn dặm quá sớm

Nếu các bà mẹ cho bé ăn dặm khi bé chưa được 4 tháng sẽ gây nặng nề cho bộ máy tiêu hóa của bé. Do khó tiêu nên bé sẽ biếng ăn, từ đó bé sẽ chậm tăng cân và dễ bị suy dinh dưỡng. Trẻ dưới 4 tháng tuổi chỉ nên bú sữa hoàn toàn. Không có thức ăn nào thích hợp cho bé ở giai đoạn này, ngoài sữa.

4. Cho trẻ ăn dặm quá trễ

Ngược lại, khi trẻ trên 6 tháng tuổi mà chưa tập ăn thức ăn nào khác sữa thì trẻ cũng chậm tăng cân. Sữa không thể đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng lên của trẻ nên cần phải cho trẻ ăn thêm thức ăn từ bên ngoài. Ngoài việc bú sữa mẹ, trẻ cần được ăn thêm từ 1-2 bữa bột trong ngày.

5. Cho bé ăn dặm không đúng

Ăn quá ít hay quá nhiều đều không tốt như nhau. Khi bắt đầu cho bé ăn dặm, các bà mẹ cần chú ý:

• Cho bé ăn từ ít đến nhiều: Từ vài muỗng bột/ngày tăng dần đến ½ chén rồi đến 1 chén/ngày. Từ một lần bột/ngày lúc bé 4-5 tháng tuổi đến 2 lần bột/ ngày lúc bé 6 - 7 tháng tuổi.
• Cho bé ăn từ loãng đến đặc: Từ loãng như nước cơm rồi sệt dần, sau đó sẽ là bột đặc.
• Cho bé ăn từ đơn giản đến phức tạp: Đầu tiên pha bột gạo với nước rau; sau đó thêm nước thịt, rồi thêm dầu ăn và sau đó ăn luôn cả xác rau thịt.

6. Nấu cháo với xương thịt hầm

Đây là sai lầm thường gặp nhất vì hình như có khá nhiều bà mẹ cho rằng ăn cháo hầm với xưong, thịt thì con mình sẽ cứng xương. Thực sự không đơn giản như vậy. Nước xương, thịt hầm chứa rất nhiều chất nitơ (không phải protid) làm cho nước có mùi vị thơm ngon; còn protid, chất cần thiết cho trẻ, vẫn còn ở trong xác thịt. Protid và calcin là những chất khó hòa tan trong nước. Vì thế, nên cho bé ăn luôn cả nước lẫn xác thịt.

7. Cho bé ăn cơm sớm để mau cứng cáp:

Nhiều bà mẹ quan niêm cho bé ăn cơm sớm sẽ làm cho bé mau cứng cáp. Điều này là một sai lầm, vì lứa tuổi này, bé chỉ có vài cái răng cửa (dùng để cắn chứ không phải để nhai). Do đó cho trẻ ăn cơm sớm, trẻ chỉ nuốt trọng làm cho thức ăn khó tiêu hóa và chậm hấp thu, khiến bé chậm tăng cân. Nên cho trẻ ăn những thức ăn mềm như cháo, nui, bột đặc, phở, bún,…

8. Không cho bé ăn dầu

Trong mỗi chén cháo hoặc bột của bé nên cho thêm 1-2 muỗng cà phê dầu ăn, dầu mè càng tốt. Tuy số lượng dầu không nhiều nhưng nó mang đến nhiều năng lượng cho bé. Để cho bé quen dần, các bà mẹ nên cho từ ít đến nhiều, bắt đầu từ vài giọt sau tăng dần đến 2 muỗng trong mỗi bữa ăn. Khả năng tiêu hóa chất béo của bé rất cao, ngay trong sữa mẹ cũng đã có tới 50% năng lượng được cung cấp từ chất béo. Ngoài ra dầu ăn còn là chất cần thiết để hấp thu vitamin A,D.

9. Không cho bé ăn trứng

Nhiều bà mẹ, do thiếu hiểu biết nên không dám cho trẻ ăn trứng vì sợ đau gan, lên đàm. Thực ra, chỉ nên kiêng ăn trứng khi trẻ bị dị ứng với trứng. Những dị ứng thường gặp là ngứa, nổi mẩn đỏ, tiêu chảy,… Đối với trẻ bình thuờng thì nên cho trẻ ăn 1-3 lòng đỏ trứng/ tuần, tùy theo tuổi của trẻ. Thành phần acid amin trong trứng rất cân đối và trứng còn chứa rất nhiều calci, sinh tố A. Do đó, các bà mẹ đừng nên bỏ qua nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng này.

Để có thêm thông tin về cách cho bé ăn dặm, bạn có thể tham khảo thêm trong bài Ăn dặm hợp lý

BS. Hoàng Quỳnh Nhi
(Sách Những điều cần biết về chăm sóc & nuôi dưỡng trẻ
NXB Tổng hợp TPHCM)