Tập viết một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển trí não của trẻ em

Tuy nét bút đầu tiên của con bạn có thể chỉ là những nét vẽ nguệch ngoạc nhưng những hình vẽ và đường cong không có hình dạng ấy lại là bước khởi đầu giúp cháu  chuẩn bị học chữ cái. Và biết đâu đến một ngày nào đó, con bạn sáng tác một cuốn tiểu thuyết để đời.

Khi nào kỹ năng viết phát triển?

Hầu hết các trẻ em đều biết cầm bút chì màu vẽ những đường tròn trên giấy khi chúng được 12 hay 13 tháng tuổi. Khoảng thời gian từ 2 đến 5 tuổi, những nét vẽ của trẻ sẽ dần dần cứng hơn cho đến khi chúng viết được một vài chữ cái đơn giản lên giấy và gọi tên những chữ ấy.

Kỹ năng viết ở trẻ phát triển như thế nào?

Trong vài tháng cuối của năm đầu tiên, kỹ năng vận động của con bạn sẽ phát triển rõ rệt, bé đã có thể cầm được bút chì màu. Đến khoảng 12 hay 13 tháng tuổi, một số trẻ đang tập đi đã biết vẽ những dấu hiệu vô nghĩa trên giấy. Nhưng nếu con bạn phải mất thêm một vài tuần lễ nữa mới làm được điều đó thì cũng không có gì phải lo ngại.

Hầu hết trẻ em 16 tháng tuổi đều đã viết được các dấu hiệu đó. Đừng chần chừ, bạn hãy dành một nơi để trưng bày những “kiệt tác” đầu tay rất có ý nghĩa của cháu (như trên tủ lạnh chẳng hạn). Đến khoảng 29 - 30 tháng tuổi, con bạn sẽ dần dần chuyển sang vẽ những đồ vật lớn hơn, đẹp hơn, nhiều màu sắc rực rỡ hơn. Và khi  được 3 tuổi thì cháu đã vẽ được một đường tương đối thẳng.

Lúc này, con bạn đã cầm được bút chì trong tư thế viết. Một số trẻ chuẩn bị đi học có thể viết được một vài chữ cái hay những đường gợn sóng trông giống như chữ cái.  Một số trẻ em khác đôi khi đã tìm cách viết tên của mình trước khi đến trường mẫu giáo, đặc biệt là nếu chúng đã được học bảng chữ cái trước đó.Nhưng không phải đứa trẻ nào cũng làm được như vậy, điều đó cũng chẳng sao, con bạn vẫn đang phát triển bình thường. Không nên buộc trẻ học viết trước nếu cháu chưa có khả năng và chưa sẵn sàng làm điều đó, bạn hãy kiên nhẫn đợi cho đến khi cháu thực sự có hứng thú tập viết.

Điều gì sẽ xảy ra sau đó?

Khi đang ở độ tuổi chuẩn bị đến trường, trẻ cũng sẽ sử dụng bút chì và màu vẽ giỏi hơn. Nhờ vậy, chúng sẽ bắt đầu vẽ tỉ mỉ hơn và chính xác hơn. Trong thời gian giữa 2 và 5 tuổi con bạn sẽ biết vẽ những đường thật thẳng, vẽ lại một hình tròn và một hình vuông, và biết vẽ cả người nữa. Khi bắt đầu học lớp 1, cháu sẽ sớm biết đọc và biết viết.

Vai trò của bạn trong quá trình tập viết của trẻ

Trong bất kỳ giai đoạn hình thành kỹ năng mới nào của trẻ, bạn cũng phải luôn luôn động viên và khuyến khích trẻ. Đặc biệt, trong giai đoạn này, bạn cần sắm cho cháu những dụng cụ cần thiết. Ngay khi con bạn tròn 1 tuổi, hãy mua cho cháu bút chì màu, giấy hay sách nhiều màu. Lúc này, con bạn bắt đầu tỏ ra thích viết các dấu hiệu hay bất kỳ một hình vẽ vô nghĩa nào. (Bạn cũng nên chú ý vì đầu bút chì nhọn  có thể  bé bị đau  nếu cháu vô tình làm rơi hay để bút đâm trúng vào mặt. Bạn nên để trẻ tập viết như vậy thật thường xuyên nếu như cháu muốn, nhưng nên cho cháu nghỉ giải lao để tránh  làm cho cháu mệt mỏi.)

Hãy dạy cho con bạn chỉ vẽ trong mảnh giấy đặt trước mặt cháu. Nhưng nếu bạn đã bảo đừng mà cháu vẫn viết lên tường (hay sàn nhà, nhãn sách) thì cũng không sao. Hãy lau sạch hết sau khi cháu vẽ và mua cho cháu những cây bút dễ xóa. Cố gắng đừng để cháu cho các đồ dùng của cháu vào miệng. Rất có thể việc phải lấy một ít bột màu vẽ ra từ miệng cháu là điều thường khó tránh khỏi, nhưng đừng để việc đó kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Khi cháu bắt đầu viết thật sự, điều quan trọng nhất bạn cần làm là để cháu tự học bằng sự nỗ lực của chính cháu. Ông T. Berry Brazelton trong tác phẩm “Touch point” đã nói: “Mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu trẻ vượt qua giai đoạn học viết chữ cái và số. Theo tôi, thời gian không quan trọng bằng ý thức tự học của trẻ. Hãy để cháu tự giác học.Ở lứa tuổi này, việc ép buộc trẻ học là điều dễ dàng nhưng điều đó sẽ có hại nhiều hơn là có lợi”.

Những trẻ em chuẩn bị đến trường bị buộc phải biết đọc và biết viết trước khi đến tuổi quy định. Mặc dù có thể trẻ học đọc và viết hàng ngày nhưng kỹ năng của cháu vẫn không thể bằng các bạn đang học ở trường. Các nghiên cứu cho thấy trẻ sẽ gặp bất lợi khi lớn hơn và nhận ra rằng chúng không thể thích ứng với phương pháp ghi nhớ tương tự mà chúng đã từng dùng để đọc và viết những chữ phức tạp hơn.

Một điều quan trọng nữa là bạn nên nói chuyện và đọc sách cho cháu nghe thường xuyên. Càng nghe nhiều, bộ não của trẻ sẽ càng phát triển nhanh. Điều này rất có lợi cho việc phát triển kỹ năng giao tiếp của trẻ sau này, mà trong đó có cả kỹ năng viết.

Những biểu hiện nào khiến bạn phải lo lắng?

Mỗi trẻ em có thể phát triển những khả năng khác nhau, một số nhanh hơn các em  khác. Nhưng nếu con bạn đã được 15 hay 16 tháng tuổi mà vẫn không viết được các ký hiệu vô nghĩa, bạn  hãy đến gặp bác sĩ nhi khoa để trình bày. Dù sao, bạn cũng hãy yên tâm là con bạn sẽ viết được và sẽ phát triển bình thường dù trễ hơn các bạn cùng tuổi một chút.

(Baby center)