Nhận thức về cơ thể (trẻ 5-6 tuổi)

Một khi trẻ bắt đầu đến trường, bé đã nhận thức hơn về cơ thể của mình. Bé gái thì nhanh nhẹn và có tính hợp tác hơn, hiểu biết về sự phát triển của cơ thể mình hơn. Bé gái 5 tuổi, sau khi tắm xong thường lấy khăn quấn quanh người lại vì bé đã biết e lệ và kín đáo; bé thường hay so sánh với các bạn gái về chiều cao, cân nặng, sự phát triển của cơ thể vì bé đã hiểu đó là những tiêu chuẩn thường được chú ý đến.

Bé cũng phát triển mối quan tâm tìm hiểu những bộ phận đặt biệt trên cơ thể. Ngực, mông, bộ phận sinh dục cuốn hút sự tưởng tượng của đứa trẻ 5 tuổi như lực hút của nam châm. Tò mò tìm hiểu nhưng bé không có một khái niệm nào về các cơ quan sinh dục này cả, thích thú nhét tay vào lỗ mũi hoặc bất cứ vật nào có dạng lỗ như các ổ cắm điện… đế khám phá; bất chấp sự chú ý của người lớn.

Chấp nhận bản thân:

Trong giai đoạn này bé cần “củng cố tinh thần” nếu lòng tự tin của bé có phần giảm xuống. Ví dụ: bé rất thích nhìn ngắm mình rồi nhìn mẹ để so sánh, và bé sẽ hiểu tại sao mẹ lại có bàn tay, bàn chân to hơn bé. Thua kém người lớn thì không sao chứ thua bạn thì “to chuyện”. Bạn thử quan sát xem, bé muốn đôi chân mình phải dài hơn chân bạn, cao hơn và thon thả, bé thích được mọi người chú ý vì mình đẹp. Bé cũng dễ buồn tủi, cáu giận nếu không ai để ý đến sự phát triển cũng như vẻ đẹp của bé.

Hãy thường xuyên nói chuyện với trẻ, giúp bé hiểu rằng dù bạn của bé có cao hơn hoặc chạy nhanh hơn bé thì bé vẫn luôn là một đứa bé dễ thương, ngoan ngoãn và được mọi người yêu mến. Vì vậy, bé không có gì phải mặc cảm mà hãy hài lòng và tự hào về cơ thể của mình, không có gì phải lo lắng gì cả vì bé sẽ phát triển rất nhanh trong những năm tới. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng quần áo phù hợp với vóc dáng của bé, kiểu tóc, dây cột tóc, kẹp, giày dép… cũng có thể giúp bé cảm thấy tự tin hơn về cơ thể của mình, nhưng họ quên mất một điều là bé phát triển rất nhanh; vì vậy, đừng mua sắm cho bé quá nhiều. Giúp bé hiểu và biết chấp nhận về mình mới là điều cần làm.

Tôn trọng cơ thể:

Dạy trẻ phải quý trọng và chăm sóc cơ thể của trẻ. Chỉ cho bé cách giữ gìn vệ sinh cá nhân từ việc chải tóc, đánh răng cho đến tắm rửa… sao cho gọn gàng và thoải mái. Nếu không biết cách chăm sóc, tôn trọng bản thân thì không thể nào bắt người khác tôn trọng và chú ý đến mình.

Sự kín đáo:

Nói đến lòng tự trọng thì phải nói đến sự kín đáo. Bé đã lớn để có thể hiểu được, bạn đừng ngại gì khi nói với trẻ về những vấn đề tưởng chừng như chỉ của người lớn. Giải thích cho bé hiểu cơ thể là cơ thể của bé nên bé phải tự chăm sóc và nên kín đáo; dạy cho bé biết ngụ ý của “sự sờ mó, đụng chạm” và nhấn mạnh rằng bé có quyền nói “không” với bất kỳ ai có hành động trên nếu bé cảm thấy không thoải mái; mặc dù ở tuổi này, bé phải được dạy cách vâng lời và làm theo chỉ dạy của người lớn và “chống đối" được coi là không ngoan. Và đây chính là sự khó khăn khi bé phải đối mặt với hành vi “đụng chạm” ngoài ý muốn trong khi bé được dạy dỗ theo hai ý tưởng giáo dục trái ngược nhau. Đề ra cách giúp bé thoát khỏi những tình huống khó xử đó; dặn dò bé kể cho bạn nghe bất cứ lúc nào, bất cứ tình huống nào mà bé cảm thấy khó chịu với những vuốt ve của người khác.

Bạn cũng cần lưu ý sự tò mò về giới tính của trẻ nhỏ. “Tôi sẽ cho bạn xem của tôi nếu bạn cho tôi xem cơ thể của bạn trước” không thể nào là một trò chơi của lứa tuổi này vì bé đã được dạy thế nào là kín đáo và e lệ. Lúc này, sự tò mò sẽ làm bé phân vân có nên chấp nhận trò chơi hay không nhưng rồi bé sẽ có quyết định đúng nhờ vào nhận thức về sự phát triển của cơ thể và sự kín đáo, riêng tư.

(Young Parents)